Inclusiviteit: spel voor iedereen

Een inclusief speel- en beweeglandschap

Zoveel mensen, zoveel verschillen. In de maatschappij anno vandaag groeit gelukkig met de dag de aandacht voor onderlinge verschillen en daarmee ook voor inclusiviteit.  Maar in hoeverre zijn de openbare ruimtes in uw gemeente op deze verschillen afgestemd? In hoeverre besteedt uw gemeente aandacht aan de behoeften van bijvoorbeeld ouderen, kleine kinderen, lichamelijk of psychisch beperkten?  We hebben het dan over het omvormen van openbare ruimtes tot inclusieve speel- en beweeglandschappen. Tot prettige plekken die voor iedereen goed toegankelijk én aantrekkelijk zijn. Maar waar moet dan allemaal rekening mee worden gehouden?

Heeft u gedacht aan… de bereikbaarheid?

De inclusiviteit van openbare ruimtes heeft niet alleen te maken met de locatie zelf. Er kunnen komen is namelijk een basisvoorwaarde. Daarom is het van essentieel belang om de toegangsroutes goed in kaart te brengen en zo nodig te optimaliseren met het oog op inclusiviteit. Denk hierbij aan het aanbrengen van hellingen bij de entree van de locatie. Zo kunnen ook mensen met een rolstoel, rollator of kinderwagen de locatie betreden. Niet alleen de helling is daarbij van belang, denk ook aan bredere paden en doorgangen, gladde oppervlakken en duidelijk gemarkeerde oversteekplaatsen. Ook voor mensen met een visuele beperking ligt er in het kader van bereikbaarheid een extra uitdaging. De aanwezigheid van blindegeleidestroken in en rondom de locatie biedt voor hen uitkomst.

Heeft u gedacht aan… de informatievoorziening?

Voor sommige mensen is het plannen van een simpel bezoekje aan de buurtspeeltuin al een hele onderneming, bijvoorbeeld in verband met een beperking die zij hebben. Veel van deze mensen plannen hun activiteiten daarom graag vooraf en hebben behoefte aan de nodige informatie over toegankelijkheid. Als zij vooraf al op de hoogte zijn van de getroffen voorzieningen, hoeven zij niet na inspanning bij aankomst op de locatie teleurgesteld worden. Plaats daarom factsheets online die inzicht geven over inclusieve voorzieningen van de speel- en beweeglandschappen in uw gemeente. Neem daarin feiten op zoals de (nabije) aanwezigheid van gehandicaptenparkeerplaatsen, toiletten, toegankelijke speel- en beweegtoestellen, blindegeleidestroken en dergelijke.

Ook op de locatie zelf stellen velen een goed verzorgde informatievoorzieningen door velen op prijs. Op grote locaties kunnen dat plattegronden zijn waarop vermeld staat waar welke (toegankelijke) speel- en beweegtoestellen er zijn en waar overige faciliteiten zich bevinden. Maar ook het markeren van hoogteverschillen door bijvoorbeeld felle kleuren of het plakken van opvallende stickers op de bestrating, helpt mensen zich veilig te verplaatsen en veilig te voelen. Vergeet niet te vermelden wie er verantwoordelijk is voor de betreffende locatie. Zo kunnen mensen indien gewenst klachten of ideeën rondom het inclusiever maken van de locatie delen.

Heeft u gedacht aan… de inclusiviteit van aanwezige faciliteiten?

Wanneer wij met gemeentes spreken over het toegankelijk maken van speelplaatsen, merken wij dat er door ambtenaren vaak dezelfde denkfout gemaakt wordt. Al snel denkt men aan het plaatsen van speciale toestellen voor rolstoelers. Helaas is dit in de meeste gevallen een valkuil. Door op een inclusieve speelplaats vooral toestellen te plaatsen die speciaal gemaakt zijn voor rolstoelers, wordt de speelplaats automatisch niet of minder aantrekkelijk voor anderen. Dit resulteert vaak in dure speelplekken die door de meeste buurtkinderen niet bezocht worden, maar ook niet door kinderen met een beperking omdat het er ‘ongezellig’ is. Dit vanwege de afwezigheid van andere leeftijdsgenootjes. Zo wordt echte inclusiviteit dus jammergenoeg nog steeds bereikt: een omgeving waarin mensen met diverse behoeftes samen op kunnen trekken.

De kunst zit dus veel meer in het toegankelijk maken van faciliteiten en speeltoestellen die voor iedereen aantrekkelijk zijn. Bijvoorbeeld door het verlagen van speelpanelen en hoge speelelementen, zodat deze toegankelijk zijn voor zowel kinderen met een beperking, maar ook voor ouders in een rolstoel die hun kindje willen begeleiden. Daarnaast is er ruime keus aan speeluitrusting voor openbare ruimte die voor iedereen aantrekkelijk zijn, maar geoptimaliseerd zijn voor mensen met een beperking.

 

2 extra tips rondom inclusieve speel- en beweeglandschappen

Als Buro voor Buitenruimte hebben wij al de nodige ervaring opgedaan met het omvormen van openbare ruimtes tot inclusieve speel- en beweeglandschappen. Daarom delen wij graag onze kennis hierover en geven u alvast nog 3 specifieke tips voor het inrichten van een aantrekkelijke inclusieve speel- of beweegplek:

FACILITEREN VAN VOLDOENDE RUSTPLEKKEN

De een kan langer met een grote hoeveelheid prikkels omgaan dan een ander. En de een kan minder lang lichamelijk intensieve activiteiten ondernemen dan de ander. Oftewel, ieders energielevel is anders. Soms is het nodig om bij een bezoekje aan een speel- of sportplek even te rusten en afstand te nemen. Zodat er daarna weer volop verder gespeeld en bewogen kan worden! Het faciliteren van voldoende rustplekken in inclusieve speel- en beweeglandschappen is daarom erg belangrijk. Let er uiteraard op dat eventuele tafels en banken voor iedereen goed toegankelijk zijn.

 

DENK AAN MULTISENSORITEIT

Zowel voor mensen met als zonder beperking is het laten prikkelen van zoveel mogelijk zintuigen leerzaam én leuk! Maar sommige mensen hebben extra behoefte aan dergelijke multisensorische ervaringen. Voor de een werkt dit rustgevend, voor de ander voegt het een nieuwe dimensie toe aan het bewegen. Zo is het bijvoorbeeld fijn wanneer er veel te horen en te voelen is, wanneer je weinig tot niets kunt zien. In de openbare ruimte kan hier volop mee geëxperimenteerd worden. In onze ontwerpen voor speel- en beweeglandschappen is multisensoriteit zelfs een must. Hoe je dit faciliteert? De mogelijkheden zijn eindeloos. Werk met veel verschillende kleuren en vormen, zorg voor paden met verschillende texturen, plaats eetbare plantjes en ga zo maar door.